Taliyaha Hay’adda Sirdoonka iyo Nabad Sugidda Qaranka (NISA), Mahad Maxamed Salaad, ayaa xalay kulamo siyaasadeed oo gaar gaar ah la yeeshay hoggaamiyeyaal sare, kuwaas oo diiradda lagu saaray xaaladda guud ee dalka, gaar ahaan amniga iyo wadahadallada siyaasadeed ee la filayo.
Kulamada ayaa waxaa ka qeyb galay madaxweynihii hore ee Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo, Madaxweynaha Puntland Siciid Cabdullaahi Deni, iyo Madaxweynaha Jubbaland Axmed Maxamed Islaam Madoobe.
Ilo xog-ogaal ah ayaa sheegaya in wadahadallada lagu falanqeeyay xaaladda amniga, xasilloonida siyaasadeed, iyo shirka la filayo inuu dhex maro Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo mucaaradka, kaas oo loo arko mid muhiim u ah dejinta xiisadaha siyaasadeed.
Warar kale ayaa tilmaamaya in Agaasimaha NISA uu xalay tagay hotel ku yaalla xerada Xalane halkaas oo ay deggen yihiin madaxda Puntland iyo Jubbaland, isaga oo waday dadaallo lagu doonayo in lagu qanciyo inay ka qeybgalaan shir siyaasadeed muhiim ah.
Mahad Salaad ayaa la sheegay inuu dammaanad amni u fidiyay labada hoggaamiye si ay u tagaan Villa Soomaaliya, halkaas oo Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud uu ku adkeysanayo in lagu qabto shirka u dhexeeya madaxda dowladda federaalka iyo Golaha Mustaqbalka.
Dadaalladan dhexdhexaadinta ah ayaa kusoo beegmaya xilli ay jiraan khilaafaad siyaasadeed iyo walaac ku saabsan goobta shirka iyo dammaanadaha amniga, waxaana weli aan la ogeyn in Agaasimaha NISA uu ku guuleysan doono qancinta madaxda Puntland iyo Jubbaland si ay uga qeyb galaan shirka la qorsheynayo.
Turkiga oo sharaxay waxa uu qabanayo Markabka Shidaalka ay u soo direen Soomaaliya
Turkiga ayaa Axaddii u diray Soomaaliya markabkiisa qodista shidaalka ee gunta badda ee lagu magacaabo Cagri Bey, taas oo wasiirka tamarta ee dalkaas uu ku tilmaamay howlgalkii ugu horreeyay ee Ankara ay baaritaan shidaal uga samayso bannaanka aagga baddeeda.
Alparslan Bayraktar, oo tallaabadan ku sifeeyay “daqiiqad taariikhi ah” oo ku saabsan dadaallada Turkiga ee baaritaanka saliidda iyo gaaska, ayaa sheegay in markabku uu bisha Abriil Soomaaliya ka bilaabi doono qodista ceelka Curad-1.
“Markii ugu horreysay, markabkeenna qodista gunta badda wuxuu u baxayaa hawlgal ka baxsan (aagga baddeenna),” ayuu yiri Bayraktar xilli uu ka hadlayay xaflad ka dhacday dekedda Tasucu ee gobolka Mersin ee koonfurta Turkiga.
Wuxuu sheegay in Cagri Bey, oo dhawaan ku soo biiray maraakiibta qodista ee Turkiga, la filayo inuu Soomaaliya ku gaaro qiyaastii 45 casho, isagoo intaas ku daray inay galbin doonaan saddex markab oo ah kuwa dagaalka ee ciidanka badda Turkiga.
Turkiga wuxuu hiigsanayaa inuu soo saaro 500,000 oo fuusto oo saliid ah maalintii ama wax u dhigma marka la gaaro sanadka 2028-ka, ayuu yiri Bayraktar, isagoo raaciyay inay Ankara rajaynayso inay cadadkaas labalaabto iyadoo loo marayo sahminno iyo heshiisyo wax-soo-saar qaybsi ah oo ay dalalka dibadda la gasho.
Alparslan BAYRAKTAR oo ah wasiirka tamarta Turkiga ayaa qoraal uu soo dhigay barta X ku sheegay in tani ay tahay horumar weyn oo dalkiisa uu gaaray.
“Madaxweynaheenna, Mudane Erdogan, isagoo kaashanaya dardaaranka adag iyo aragtida fog ee uu muujiyey Madaxweynaha Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, waxaa maanta xiriirka labadeenna dal u bilaabmay bog cusub oo taariikhi ah. Waxaan Soomaaliya u dirnay Çağrı Bey, oo ah xubinta ugu cusub ee raasamaalkeenna tamarta qaranka, waana markabka qodista biyaha aadka u madow ee faca 7-aad, si uu u fuliyo howlgalkii ugu horreeyay ee qodista ee Turkiga ka fuliyo meel ka baxsan Aagga Baddeeda.
“Kadib shaqo baaxad leh oo uu markabka cilmi-baarista ee Oruç Reis ka soo qabtay saddex aag oo kala duwan oo badda ah, waxaan hadda bilaabaynaa howlgal qodis ah goobtii aan cayinnay, annagoo gaari doonna qoto dheer oo gaaraysa qiyaastii 7,500 mitir. Godka aan ka qodayno xeebaha Soomaaliya waxaan u bixinnay ‘Curad-1’. Magacan, oo afka Soomaaliga ku ah ‘curad’, wuxuu astaan u yahay howlgalkii ugu horreeyay ee laga fuliyo biyaha Soomaaliya, wuxuuna sidoo kale matalayaa qodistii ugu horreysay ee Turkigu ka sameeyo badda madow ee masraxa caalamiga ah.” Ayuu yiri.
Markabka Cagri Bey oo kamid maraakiibta casriga ah ee loogu yeero jiilka 7aad ayaa hawlgalkiisa ka fulin doona Soomaaliya, taas oo ka dhigan in Turkiga uu markii ugu horreesay shidaal qodis ka sameeyo meel ka baxsan dalkiisa.
Isla bishan Febraayo ayaa la filayaa inuu markabkaas bilaabo qodista shidaalka, laakiinse weli lama shaacin halka uu qodista ka bilaabi doono.
Turkiga ayaa hore u sheegay in sanadkan 2026 uu noqon doono sanad cusub oo ay furi doonaan sahamin saliid iyo gaas ah.
Diyaargarowga hawlgal ee Cagri Bey ee Dekedda Tasucu ayaa dhammaaday dhammaadka bishii hore ee Janaayo 2026, kaddibna markabka ayaa hadda u dhaqaaqaya goobaha la calaamadiyey ee uu ka qodi doono gaaska.
Turkiga oo sharaxay waxa uu qabanayo Markabka Shidaalka ay u soo direen Soomaaliya
